นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ ผู้ขับเคลื่อนองค์ความรู้สู่การพัฒนาสหกรณ์ไทย
รองศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ จรรยาสุภาพ เป็นนักวิชาการผู้มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาระบบสหกรณ์ไทยอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านการศึกษา การวิจัย การบริหารองค์กร และการขับเคลื่อนงานเชิงนโยบายสาธารณะ ตลอดระยะเวลาการทำงาน อาจารย์ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ที่สามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางวิชาการเข้ากับการปฏิบัติจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันก่อให้เกิดประโยชน์ต่อองค์กรสหกรณ์ สมาชิก และสังคมโดยรวม ด้วยพื้นฐานความรู้ด้านเศรษฐศาสตร์สหกรณ์และประสบการณ์การทำงานที่ครอบคลุมทั้งภาควิชาการและภาคปฏิบัติ อาจารย์ได้มีส่วนสำคัญในการพัฒนาคน พัฒนาองค์กร และพัฒนาระบบสหกรณ์ให้สามารถปรับตัวต่อบริบทเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างต่อเนื่อง โดยยึดมั่นในหลักการสำคัญของสหกรณ์ คือการรวมพลังเพื่อประโยชน์ร่วมกันของสมาชิก การสร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ และการยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน
ประวัติการศึกษาและเส้นทางวิชาชีพ
รองศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ จรรยาสุภาพ สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านเศรษฐศาสตร์สหกรณ์จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระดับปริญญาโท สาขาเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ และระดับปริญญาเอกด้านเศรษฐศาสตร์การศึกษาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทำให้อาจารย์มีความรู้รอบด้าน ทั้งในเชิงเศรษฐศาสตร์ การบริหารจัดการ และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งล้วนเป็นฐานสำคัญของการทำงานด้านสหกรณ์ในระยะยาว
ก่อนเข้าสู่เส้นทางอาจารย์มหาวิทยาลัย อาจารย์เคยปฏิบัติงานในกรมส่งเสริมสหกรณ์ในฐานะนักวิชาการสหกรณ์ และมีประสบการณ์ทั้งด้านการส่งเสริม การฝึกอบรม และการทำงานในพื้นที่ ประสบการณ์ดังกล่าวทำให้อาจารย์ได้สัมผัสสภาพจริงของสหกรณ์และชุมชนอย่างใกล้ชิด ทั้งศักยภาพและข้อจำกัดของสหกรณ์ในฐานะเครื่องมือสำคัญในการสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจแก่สมาชิก
ต่อมา อาจารย์ได้เข้ารับราชการในสังกัดมหาวิทยาลัยแม่โจ้ และมีบทบาทสำคัญในการจัดการเรียนการสอน พัฒนาหลักสูตร และสร้างองค์ความรู้ด้านเศรษฐศาสตร์สหกรณ์อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังเคยดำรงตำแหน่งผู้บริหารในมหาวิทยาลัย อาทิ คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ซึ่งสะท้อนถึงความสามารถทั้งด้านวิชาการและการบริหารองค์กรอย่างเด่นชัด
ความเชี่ยวชาญและแนวคิดในการทำงาน
ความเชี่ยวชาญของรองศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ อยู่ที่ศาสตร์ด้านเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ ซึ่งเป็นศาสตร์ที่ให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการเพื่อประโยชน์ของสมาชิก มากกว่าการมุ่งแสวงหากำไรสูงสุดในเชิงธุรกิจ อาจารย์มองว่าสหกรณ์เป็นสถาบันทางเศรษฐกิจและสังคมที่มีบทบาทสำคัญในการลดต้นทุน สร้างโอกาสในการเข้าถึงแหล่งทุน ส่งเสริมสวัสดิการ และสร้างความมั่นคงให้แก่สมาชิกผ่านการรวมกลุ่มอย่างมีระบบ
แนวคิดดังกล่าวสะท้อนอยู่ในงานสอน งานวิจัย และบทบาทการบริหารของอาจารย์มาโดยตลอด โดยเฉพาะความพยายามในการผลักดันให้สหกรณ์เป็นองค์กรที่ยึดสมาชิกเป็นศูนย์กลาง มีธรรมาภิบาล มีประสิทธิภาพในการดำเนินงาน และสามารถใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เพื่อเพิ่มคุณภาพการให้บริการ โดยไม่ละทิ้งอุดมการณ์และหลักการพื้นฐานของสหกรณ์
อีกประเด็นหนึ่งที่นับเป็นจุดเด่นของอาจารย์ คือความสามารถในการประยุกต์องค์ความรู้ทางวิชาการให้เกิดผลเชิงปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งในด้านการบริหารจัดการองค์กรสหกรณ์ การพัฒนาระบบบริการสมาชิก และการเสริมสร้างศักยภาพบุคลากรในภาคสหกรณ์ ซึ่งสะท้อนถึงวิธีคิดของนักวิชาการที่ไม่หยุดอยู่เพียงการศึกษาเชิงทฤษฎี หากมุ่งใช้ความรู้เพื่อแก้ปัญหาและสร้างประโยชน์แก่ส่วนรวมอย่างแท้จริง
บทบาทสำคัญต่อวงการสหกรณ์ไทย
ตลอดระยะเวลาการทำงาน รองศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ จรรยาสุภาพ ได้มีบทบาทสำคัญในองค์กรและคณะกรรมการหลายระดับ ทั้งในภาคการศึกษา ภาคสหกรณ์ และระดับนโยบายของประเทศ ปัจจุบันและที่ผ่านมา อาจารย์เคยดำรงตำแหน่งสำคัญ อาทิ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการพัฒนาการสหกรณ์แห่งชาติ กรรมการและอนุกรรมการในหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาสถาบันเกษตรกร นายกสมาคมเศรษฐศาสตร์สหกรณ์แห่งประเทศไทย ที่ปรึกษาคณะกรรมการสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย และที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ขององค์กรสหกรณ์ระดับชาติ
ในระดับองค์กร อาจารย์มีบทบาทโดดเด่นในการบริหารสหกรณ์ออมทรัพย์มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จำกัด ในฐานะประธานกรรมการ โดยให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบบริหารจัดการที่ทันสมัย โปร่งใส และตอบสนองต่อความต้องการของสมาชิกอย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนส่งเสริมการนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้เพื่อยกระดับคุณภาพการบริการและการบริหารงานของสหกรณ์ให้สอดคล้องกับบริบทของยุคสมัย
ในมิติทางวิชาการ อาจารย์ยังเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาหลักสูตร การสร้างเครือข่ายวิชาการ และการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับสหกรณ์ เศรษฐกิจชุมชน และการบริหารจัดการองค์กรภาคประชาชน งานของอาจารย์มีส่วนช่วยสร้างองค์ความรู้ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง ทั้งในระดับสถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และองค์กรสหกรณ์ทั่วประเทศ
รางวัลและเกียรติคุณ
1. ประกาศนียบัตรประกาศเกียรติคุณ ผู้ได้รับรางวัลวิทยานิพนธ์ ประจำปี 2545 ระหว่างวันที่ 2-3 กุมภาพันธ์ 2546 ณ ศูนย์การค้าเซนทรัลพลาซ่า ลาดพร้าว จัดโดย สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
2. โล่เกียรติยศ “นักสหกรณ์ดีเด่น” สาขานักวิชาการประจำปี 2548 จากอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ วันที่ 17 มิถุนายน 2549
3. โล่เกียรติยศ “นักสหกรณ์แห่งชาติ” ประจำปี 2550 จาก ฯพณฯ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2551
4. เกียรติบัตร “ศิษย์เก่าที่ประสบความสำเร็จในอาชีพ” จาก มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ในวาระครบรอบ 75 ปี มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จังหวัดเชียงใหม่ วันที่ 6 ธันวาคม 2551
5. เข็มเกียรติยศ “นักสหกรณ์แห่งชาติ” จาก ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ที่ทำเนียบรัฐบาล วันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2552
6. รางวัลสำนักงานสีเขียว Green Office) ระดับดีเยี่ยม Gold Award ประจำปี 2558 จากนายกรัฐมนตรี พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2558
7. โล่รางวัลศิษย์เก่าเกียรติยศ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วันที่ 10 ธันวาคม 2560
8. ศิษย์เก่าดีเด่น ประจำปี 2562 ของสมาคมศิษย์เก่าเศรษฐศาสตร์และบริหารธุรกิจ แห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วันที่ 21 ตุลาคม 2562
9. ประกาศเกียรติคุณที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ได้อุทิศตนและมีส่วนรวมในการบริหารงานชุมนุมสหกรณ์ออมทรัพย์แห่งประเทศไทย จำกัด วันที่ 8 มิถุนายน 2562
10. ประกาศเกียรติคุณที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ได้อุทิศตนและมีส่วนรวมในการบริหารงานชุมนุมสหกรณ์ออมทรัพย์แห่งประเทศไทย จำกัด วันที่ 10 มิถุนายน 2566
11. รางวัลนักสหกรณ์ออมทรัพย์ดีเด่น ระดับดีเด่นสาขานักบริหาร ประจำปี 2565 จากชุมนุมสหกรณ์ออมทรัพย์แห่งประเทศไทย จำกัด วันที่ 10 มิถุนายน 2566
จากความมุ่งมั่นและอุทิศตนเพื่อวงการสหกรณ์ไทยอย่างต่อเนื่อง รองศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ จรรยาสุภาพ ได้รับรางวัลและการยกย่องเชิดชูเกียรติจากหลายหน่วยงาน ทั้งในระดับสถาบันและระดับประเทศ อาทิ การได้รับรางวัลนักสหกรณ์แห่งชาติ สาขานักวิชาการ ซึ่งนับเป็นเกียรติยศสำคัญที่สะท้อนถึงความเป็นผู้มีผลงานโดดเด่นด้านวิชาการสหกรณ์ รวมถึงการได้รับรางวัลนักสหกรณ์ออมทรัพย์ดีเด่น สาขานักบริหาร จากผลงานด้านการบริหารและพัฒนาองค์กรสหกรณ์อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ อาจารย์ยังได้รับการยกย่องจากสถาบันการศึกษาและองค์กรวิชาชีพในฐานะศิษย์เก่าดีเด่น ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อสังคม และผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนางานวิชาการและงานสหกรณ์ของประเทศอย่างต่อเนื่อง เกียรติคุณเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าของการทำงานที่ยึดมั่นในความรู้ ความรับผิดชอบ และการอุทิศตนเพื่อส่วนรวม
ปรัชญาการทำงานและข้อคิดที่ทรงคุณค่า
สิ่งที่ทำให้รองศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ ได้รับความเคารพยกย่องจากผู้ร่วมงานและวงการสหกรณ์ มิใช่เพียงตำแหน่งหรือรางวัล หากแต่เป็นแนวคิดในการทำงานที่ยึดมั่นในประโยชน์ของส่วนรวม
“อาจารย์เชื่อว่าความสำเร็จที่แท้จริงของการทำงานมิได้วัดเพียงความก้าวหน้าในตำแหน่ง หากวัดจากความสามารถในการใช้ความรู้ ความสามารถ และบทบาทหน้าที่เพื่อสร้างคุณประโยชน์แก่ผู้อื่นและสังคม”
ปรัชญาดังกล่าวทำให้การทำงานของอาจารย์มีลักษณะของการอุทิศตนอย่างต่อเนื่อง ทั้งในฐานะครู นักวิชาการ นักบริหาร และที่ปรึกษา อาจารย์เป็นบุคคลตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่าองค์ความรู้ทางวิชาการสามารถนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่มีความหมายได้จริง เมื่อใช้ด้วยความเข้าใจ ความซื่อสัตย์ และความมุ่งมั่นเพื่อประโยชน์ส่วนรวม
รองศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ จรรยาสุภาพ เป็นนักวิชาการผู้ทรงคุณูปการต่อวงการสหกรณ์ไทยอย่างแท้จริง ตลอดเส้นทางชีวิตและการทำงาน อาจารย์ได้แสดงให้เห็นถึงบทบาทของผู้รู้ที่สามารถเชื่อมโยงงานวิชาการกับการปฏิบัติจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในด้านการพัฒนาคน พัฒนาองค์กร และพัฒนาระบบสหกรณ์ของประเทศ
