Agriculture tools
-
ดอกหวิง (Spinning Wheel Spool / Yarn Holder)
ดอกหวิง (Spinning Wheel Spool / Yarn Holder) by Maejo University Archives on Sketchfab ภาษาไทย ดอกหวิง (อ่านว่า: ดอก-หวิง) เป็นอุปกรณ์ส่วนประกอบของกงหรือเครื่องพันด้าย มีลักษณะเป็นวงล้อไม้ขนาดเล็ก สานด้วยเส้นด้ายหรือตอกไม้ไผ่เป็นลวดลายคล้ายตาข่าย หน้าที่หลักคือใช้สำหรับใส่เข็ดด้ายหรือเส้นฝ้ายเพื่อช่วยในการกรอหรือปั่นด้ายไม่ให้พันกัน ดอกหวิงจะติดตั้งอยู่บนแกนไม้ที่สามารถหมุนได้ เมื่อดึงเส้นด้ายออก ดอกหวิงจะหมุนตามแรงดึง ทำให้เส้นฝ้ายคลายตัวออกมาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเตรียมนำไปกรอใส่หลอดด้ายและใช้ในการทอผ้าต่อไป English Dok Wing is a component of a traditional yarn-winding tool or spinning device. It appears as a small wooden wheel woven with thread or bamboo strips in a cross-pattern…
-
อิ้ว (Cotton Gin Tool)
อิ้ว (Cotton Gin Tool) by Maejo University Archives on Sketchfab ภาษาไทย อิ้ว (อ่านว่า: อิ้ว) หรือที่บางท้องถิ่นเรียกว่า เครื่องแยกเมล็ดฝ้าย เป็นอุปกรณ์ไม้โบราณที่ใช้สำหรับแยกเมล็ดฝ้ายออกจากปุยฝ้าย มีลักษณะเป็นโครงไม้ที่ติดตั้งลูกกลิ้งหรือแกนไม้สองอันขนานกันในระยะใกล้ ผู้ใช้จะหมุนด้ามจับเพื่อให้ลูกกลิ้งหมุนเข้าหากัน แล้วค่อย ๆ ป้อนดอกฝ้ายดิบเข้าไประหว่างลูกกลิ้ง ปุยฝ้ายจะถูกดึงผ่านช่องแคบไปอีกด้านหนึ่ง ส่วนเมล็ดฝ้ายซึ่งมีขนาดใหญ่และแข็งกว่าจะถูกแยกออก ขั้นตอนนี้เป็นกระบวนการสำคัญก่อนนำปุยฝ้ายไปดีดให้ฟูและปั่นเป็นเส้นด้าย English Iu, also known as a cotton seed separator, is a traditional wooden tool used to separate cotton seeds from cotton fiber. It consists of a wooden frame with two rollers…
-
แอก (Yoke)
แอก (Aek) by Maejo University Archives on Sketchfab แอก (อ่านว่า: แอก) คือ อุปกรณ์ไม้ที่ใช้สำหรับวางพาดบนต้นคอของวัวหรือควาย ทำจากไม้เนื้อแข็งที่มีความโค้งมนเพื่อให้รับกับสรีระช่วงคอของสัตว์เลี้ยงพอดี แอกมีหน้าที่หลักในการเป็นเครื่องมือส่งผ่านกำลังจากตัวสัตว์ไปสู่เครื่องพ่วง โดยจะใช้เชือกมัดโยงจากแอกไปต่อเข้ากับคันไถหรือคราด เมื่อสัตว์เดินไปข้างหน้า แรงดึงจะถูกถ่ายทอดผ่านแอกไปยังอุปกรณ์การเกษตร ทำให้เกษตรกรสามารถควบคุมทิศทางและความลึกในการไถพรวนดินได้อย่างมีประสิทธิภาพ แอกจึงเป็นตัวแทนของความสัมพันธ์ระหว่างคน สัตว์ และกสิกรรมที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน A yoke is a wooden device placed across the neck of cattle or buffalo. It is made from hardwood and shaped with a gentle curve to fit the animal’s neck comfortably. The main…
-
คุตีข้าว
ในการทำนาของภาคเหนือ เมื่อถึงฤดูเกี่ยวข้าว ก็ต้องมีการจัดเตรียมอุปกรณ์สำหรับเกี่ยวข้าว ตีข้าว และเก็บข้าวขึ้นยุ้งฉาง การในตีข้าวสามารถตีได้หลายวิธี ไม่ว่าจะทำตาราง โดยการนำขี้วัว มาทาบริเวณพื้นนา รอให้แห้งแล้ว เอาฟ่อนข้าวมาตีกับตารางได้เลย หรือจะใช้คุสำหรับตีข้าว ซึ่งคุสำหรับตีข้าวเป็นเครื่องจักสานขนาดใหญ่ที่ทำจากไม้ไผ่ มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 – 2.50 เมตร สูงประมาณ 90-100 เซนติเมตร โดยจะนำคุไปวางที่ใกล้ ๆ กองข้าวที่เกี่ยวเรียบร้อยแล้ว โดยมีการปูเสื่อไม้ เรียกว่า “สาดกะลา” (เสื่อกะลา) สานด้วยผิวไม้บง มาปูไว้ด้านหนึ่งของคุ เพื่อรองรับเมล็ดข้าวที่กระเด็นออกจากคุ ตอนที่ยกฟ่อนข้าวขึ้น ในการใช้คุสำหรับตีข้าวต้องใช้ไม้หีบสำหรับหนีบข้าว ไม้หีบทำจากไม้เนื้อแข็งเกลาเป็นแท่งกลมขนาดพอมือ เจาะด้านบนเป็นรูเพื่อร้อยเชือก การเจาะรูไม้ข้างหนึ่งจะเจาะรูสูง อีกข้างเจาะรูปต่ำกว่า เกือบกลางลำไม้ ใช้บริเวณด้านบน หนีบกับฟ่อนข้าว ยกขึ้นแล้วตีกับคุตีข้าว คนตีต้องยืนชิดคุเพื่อจะได้ตีสะดวก และเอาฟ่อนข้าวตีกับ “หมง” ซึ่งเป็นก้นของคุที่มีลักษณะนูนขึ้นมา การตีข้าวกับคุ สามารถตีพร้อมกันได้ถึง 4 คน ใช้การสลับเข้าตีทางเดียว เพราะอีกด้านจะได้ปูสาดกะลาเพื่อรองรับเม็ดข้าวที่กระเด็นออกนอกคุ และข้าวที่ได้จะมีความสะอาด การเก็บข้าวเปลือกที่ตีเสร็จแล้วออกจากคุ ให้นำสาดกะลามาปูเป็นทางยาวชิดก้นคุ โดยให้ปูไปตามทิศทางลม…