ฐานเรียนรู้นวัตกรรมการจัดการเลี้ยงกุ้งก้ามกรามแบบแยกเพศ หรือ Mono-Sex เป็นฐานเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ที่มุ่งถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการเพาะเลี้ยงกุ้งก้ามกรามในรูปแบบที่เหมาะสมต่อการผลิตอาหารปลอดภัย และสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนในพื้นที่อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เกษตรกร นักศึกษา และผู้สนใจทั่วไปสามารถเรียนรู้แนวทางการจัดการเลี้ยงกุ้งก้ามกรามอย่างเป็นระบบ และนำไปประยุกต์ใช้ในการประกอบอาชีพได้จริง

กุ้งก้ามกราม หรือ Giant Freshwater Prawn เป็นกุ้งน้ำจืดขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจของประเทศไทย และมีการเพาะเลี้ยงอย่างแพร่หลายในหลายภูมิภาค โดยแหล่งเลี้ยงสำคัญพบทั้งในภาคตะวันตก ภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และภาคเหนือ สะท้อนให้เห็นว่ากุ้งก้ามกรามเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจที่สามารถสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรได้ในวงกว้าง

จุดเด่นของฐานเรียนรู้นี้ คือการนำแนวคิดการเลี้ยงกุ้งก้ามกรามแบบแยกเพศ หรือ Mono-Sex มาใช้เป็นแนวทางในการจัดการการผลิต เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการเลี้ยง ลดปัญหาการแข่งขันภายในบ่อ และช่วยให้การจัดการด้านอาหาร น้ำ การเจริญเติบโต และผลผลิตมีความเหมาะสมมากยิ่งขึ้น องค์ความรู้นี้จึงมีความสำคัญต่อผู้ที่ต้องการพัฒนาการเลี้ยงกุ้งก้ามกรามให้มีคุณภาพและสามารถต่อยอดเชิงอาชีพได้

ในด้านอาหาร กุ้งก้ามกรามเป็นสัตว์น้ำจืดที่ได้รับความนิยมบริโภคทั้งในประเทศและต่างประเทศ เนื่องจากเนื้อมีรสชาติดี มีคุณค่าทางโภชนาการ และสามารถนำไปประกอบอาหารได้หลากหลายเมนู เช่น ต้มยำกุ้ง กุ้งเผา และกุ้งทอดกระเทียม จึงเป็นผลผลิตทางประมงที่มีความต้องการของตลาดอย่างต่อเนื่อง

ในด้านเศรษฐกิจ การเลี้ยงกุ้งก้ามกรามมีบทบาทสำคัญต่อระบบเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของไทย เพราะสามารถสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร และก่อให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจจำนวนมาก โดยข้อมูลจากสถิติการประมง พ.ศ. 2562 ระบุว่า ผลผลิตกุ้งก้ามกรามจากการเพาะเลี้ยงมีจำนวน 21,977 ตัน คิดเป็นมูลค่า 4,982 ล้านบาท

นอกจากนี้ อุตสาหกรรมการเลี้ยงกุ้งก้ามกรามยังส่งผลต่อธุรกิจต่อเนื่องอีกหลายประเภท เช่น โรงงานผลิตอาหารกุ้ง โรงงานแปรรูป โรงงานผลิตอุปกรณ์การเลี้ยงกุ้ง และธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการจัดการฟาร์ม ซึ่งช่วยสร้างการจ้างงานและกระตุ้นเศรษฐกิจในระดับชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียงได้อย่างเป็นรูปธรรม

ฐานเรียนรู้นี้จึงเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณค่าทั้งด้านวิชาการ การผลิตอาหารปลอดภัย และการพัฒนาอาชีพ เหมาะสำหรับเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์น้ำ นักศึกษา ผู้ประกอบการด้านประมง และประชาชนที่สนใจการเพาะเลี้ยงกุ้งก้ามกราม โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการเรียนรู้การจัดการเลี้ยงในพื้นที่จำกัดหรือระบบน้ำหมุนเวียน ซึ่งเป็นแนวทางที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรน้ำและพื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

กล่าวได้ว่า ฐานเรียนรู้นวัตกรรมการจัดการเลี้ยงกุ้งก้ามกรามแบบแยกเพศ (Mono-Sex) เป็นอีกหนึ่งฐานเรียนรู้สำคัญของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีการประมงกับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ช่วยส่งเสริมการผลิตสัตว์น้ำคุณภาพ สร้างอาชีพ สร้างรายได้ และสนับสนุนการพัฒนาระบบอาหารปลอดภัยอย่างยั่งยืน

ข้อมูลติดต่อ

ฐานเรียนรู้นวัตกรรมการจัดการเลี้ยงกุ้งก้ามกรามแบบแยกเพศ (Mono-Sex)
หน่วยงาน: คณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
โทรศัพท์: 053-875100-2, 053-498178

รับชมวีดีโอ : การจัดการเลี้ยงกุ้งก้ามกราม ในพื้นที่จำกัดด้วยระบบน้ำหมุนเวียน