“ข้าวหย่ากู้” เป็นขนมพื้นบ้านของภาคเหนือ โดยพบในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยเฉพาะในชุมชนที่ยังคงยึดโยงกับวิถีเกษตรกรรมและความเชื่อเกี่ยวกับ “พระแม่โพสพ” เทพีแห่งข้าว เมนูนี้มักทำขึ้นในโอกาสพิเศษ เช่น งานขอบคุณพระแม่โพสพ ซึ่งเป็นพิธีกรรมสำคัญของชาวนา เพื่อแสดงความกตัญญูต่อธรรมชาติที่ให้ผลผลิต ข้าวหย่ากู้จึงไม่ใช่เพียงอาหาร แต่เป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ วัตถุดิบหลัก เช่น ข้าวเหนียว น้ำตาลอ้อย งาขาว และมะพร้าว ล้วนเป็นผลผลิตจากธรรมชาติ…