สมุนไพร

ชื่อท้องถิ่น (บ้านห้วยผักกูด) เส่ซูควา (ตัวเมีย) เส่ซูควา เป็นพืชและเป็นสมุนไพรท้องถิ่นชั้นดี เป็นพืชยืนต้นขนาดเล็ก มีลักษณะทางกายภาพ มีลำต้นตรง มีกิ่งห่าง ลำต้นมีสีครีมปนแดง มีใบกว้างสีเขียวเข้ม มักขึ้นตามภูมิศาสตร์ และสภาพอากาศที่มีความชื้นสูง เช่น ป่าต้นน้ำ ป่าดิบชื้น หรือบริเวณลำห้วยที่มีน้ำไหลผ่านตลอดทั้งปี เส่ซูควา ได้รับความนิยมอย่างมากและมีชื่อเสียงในท้องถิ่น จนได้รับการขนานนามว่า “ติ๊สี่พะโดะ” ซึ่งแปลว่า “ยาหลวง” เนื่องจากมีสรรพคุณทางยาที่หลากหลาย ใช้ได้ผลดีและรวดเร็ว สามารถรักษาได้ทั้งคนและสัตว์ โดยเฉพาะรักษาช้างที่ทำกันมายาวนาน รสชาติขม เป็นยาสมุนไพรที่รักษาแผลได้ทุกชนิด ทั้งภายในและภายนอกที่เกิดจากอุบัติเหตุต่าง ๆ หรือการกระทบกระเทือนรุนแรง โดยวิธีการใช้ส่วนรากของพืชนำมาต้มน้ำเพื่อดื่ม หรือนวดประคบบริเวณที่เป็นแผลใช้ต่อเนื่องจนกว่าจะหาย แล้วหยุดใช้ยา   สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ทางช่อง Youtube Maejo University Archives เรื่อง Local Discovery: Wild Herb Harvest Tour เก็บสมุนไพรป่าตามวิถีชาวปกาเกอะญอ ผู้ให้ข้อมูล : จอแนะ นันทวิเชียรฤทธิ์ (ปราชญ์พื้นบ้าน) ผู้เก็บข้อมูล : ณรงณ์…

ชื่อท้องถิ่น (บ้านห้วยผักกูด) มวีหมื่อ มวีหมื่อ เป็นพืชและเป็นสมุนไพรท้องถิ่น เป็นพืชยืนต้นขนาดเล็ก มีลักษณะลำต้นโค้งงอ ลำต้นข้อแก่มีสีน้ำตาลอ่อน ลำต้นข้ออ่อนมีสีเขียวเข้ม ใบเรียวยาว และเป็นแฉกเล็ก ๆ รอบใบ ใบแก่มีสีเขียวเข้ม ใบอ่อนมีสีน้ำตาลอ่อน และมีดอกเป็นชุด ๆ สีเขียวอ่อนซึ่งจะเปลี่ยนเป็นลูกตามฤดูกาล มักขึ้นตามภูมิศาสตร์และสภาพอากาศที่มีความชื้นสูง เช่น ป่าต้นน้ำ ป่าดิบชื้น หรือบริเวณลำห้วยที่มีน้ำไหลผ่านตลอดทั้งปี มวีหมื่อ มีสรรพคุณทางยาในการรักษาอาการปวดข้อ ซึ่งได้รับความนิยมจากผู้สูงอายุอย่างมาก โดยวิธีการใช้ส่วนรากของพืชนำมาต้มน้ำ เพื่อดื่ม และนวดประคบบริเวณที่ปวด ไม่มีรสชาติ ดื่ม และนวดประคบจนหายเป็นปกติ แล้วหยุดใช้ สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ทางช่อง Youtube Maejo University Archives เรื่อง Local Discovery: Wild Herb Harvest Tour เก็บสมุนไพรป่าตามวิถีชาวปกาเกอะญอ ผู้ให้ข้อมูล : จอแนะ นันทวิเชียรฤทธิ์ (ปราชญ์พื้นบ้าน) ผู้เก็บข้อมูล : ณรงณ์ ณรงค์ชัยปัญญา

ชื่อท้องถิ่น (บ้านห้วยผักกูด ) โจโก โจโก เป็นพืชและเป็นสมุนไพรท้องถิ่น เป็นพืชยืนต้นขนาดเล็ก มีลักษณะใบกว้าง ใบแก่สีเขียวเข้ม ใบอ่อนสีเขียวปนเหลือง ลำต้นข้อแก่มีสีครีม ลำต้นข้ออ่อนสีเขียวเข้ม มีรากขนาดเล็กและตื้น และรากฝอยกระจาย รากโผล่เหนือพื้นดินประมาณ 10 ซม มักขึ้นตามภูมิศาสตร์และสภาพอากาศที่มีความชื้นสูง เช่น ป่าดิบชื้น ป่าต้นน้ำ หรือบริเวณลำห้วยที่มีน้ำไหลผ่านตลอดทั้งปี โจโก มีสรรพคุณทางยาในการรักษาอาการม้ามโตผิดปกติ โดยการใช้ส่วนรากของพืชมาต้มน้ำเพื่อดื่ม มีรสชาติขม ต้องดื่มอย่างต่อเนื่องจนกว่าม้ามจะเล็กลงและหายเป็นปกติ และหยุดดื่ม สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ทางช่อง Youtube Maejo University Archives เรื่อง Local Discovery: Wild Herb Harvest Tour เก็บสมุนไพรป่าตามวิถีชาวปกาเกอะญอ ผู้ให้ข้อมูล : จอแนะ นันทวิเชียรฤทธิ์ (ปราชญ์พื้นบ้าน) ผู้เก็บข้อมูล : ณรงณ์ ณรงค์ชัยปัญญา  

ชื่อทางการ สะพานก๊น ชื่อวิทยาศาสตร์ Caprifoliace (Sambucus javanica Blume) ติ๊สี่ก่าจึ๊ แปลตรง ๆ เป็นภาษาไทยว่า “ยามือหัก” ซึ่งมาจากคำ 2 คำ มารวมกันคือ ติ๊สี่ และ ก่าจึ๊ คำว่า ติ๊สี่ แปลว่า ยา ส่วนคำว่า ก่าจิ๊ นั้นถ้าเรียกโดด ๆ หรือ เรียกคำเดียว มาจากคำว่า จึ๊ก้า ซึ่งแปลว่า มือหัก แต่พอเอาคำ 2 คำมารวมกัน และเรียกเป็น ติ๊สี่ก่าจึ๊ เพื่อให้คำสอดคล้อง และสื่อความหมายในการเรียกชื่อตามสรรพคุณที่ใช้ในการรักษา มักขึ้นตามภูมิศาสตร์และสภาพอากาศ ที่มีความชื้นสูง เช่น บริเวณลำห้วย ที่มีน้ำไหลผ่าน ป่าดิบชื้น หรือป่าต้นน้ำ ติ๊สี่ก่าจึ๊ เป็นพืชยืนต้นขนาดกลาง ลำต้นสีเขียวสด ใบเรียวยาว ใบแก่สีเขียวเข้ม ใบอ่อนสีเขียวอ่อน ข้อของลำต้นประกอบด้วย กิ่ง…