Local food

           “เห็ดถอบ” ภาษาเหนือหรือเรียกกันอีกชื่อว่า เห็ดเผาะ  เป็นเห็ดพื้นบ้านที่จะออกในช่วงฤดูฝน โดยเฉพาะในเขตภาคเหนือและภาคอีสาน มีรูปร่างกลม หรือรี  เนื้อสัมผัสกรุบกรอบ มีรสชาติดี และสามารถนำมาทำอาหารได้หลากหลายเมนู   ราคาค่อนข้างสูง และหายาก เห็ดถอบหรือเห็ดเผาะ เป็นเห็ดราชั้นสูงที่อาศัยเจริญเติบโตและการสังเคราะห์แสงจากรากพืช ที่พบในประเทศไทยส่วนใหญ่เป็น เห็ดถอบหนัง และ เห็ดถอบฝ้าย ส่วนใหญ่พบในป่าเต็งรัง และป่าสนเขา เกิดในดินที่เป็นดินเหนียวปนดินแดง ซึ่งปกติมักจะออกในบริเวณโคนต้นยาง           เห็ดถอบเป็นเห็ดที่ชาวล้านนานิยมรับประทาน มีหลายตำรับอาหารที่ใช้เห็ดถอบเป็นส่วนผสม เช่น คั่วเห็ดเผาะ ต้มเห็ดเผาะกับน้ำพริกข่า แกงเห็ดเผาะ ห่อนึ่งเห็ดเผาะ ควรเลือกเห็ดอ่อน ผ่าดูด้านในจะเป็นสีขาว ขั้นตอนการเตรียมเห็ด ปกติเห็ดที่ได้มา จะมีดินติดอยู่จำนวนมากถ้าเป็นดินทรายจะล้างออกง่าย แต่ถ้าเป็นดินเหนียวจะล้างออกค่อนข้างยาก ต้องล้างน้ำหลาย ๆ น้ำ จนเห็ดสะอาด แล้วนำมาซอยให้ละเอียด การซอยทำให้เครื่องปรุงซึมเข้าไปในเห็ดได้ดี เครื่องปรุง เห็ดถอบ (เห็ดเผาะ) …

             “เมตอ” (ข้าวต้มมัด) เป็นอาหารท้องถิ่นของชนเผ่าปะกาเกอะญอ (กะเหรี่ยง) บ้านห้วยผักกูด ตำบลแม่ศึก อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ เป็นเมนูอาหารที่ได้มาจากพืชผักที่หาได้จากธรรมชาติ “เมตอ” เป็นเมนูอาหารที่ชาวปะกาเกอะญอ นำมาใช้ประกอบในพิธีมงคลต่างๆ เช่น พิธีมงคลสมรส พิธีมัดมือคนในครอบครัว พิธีมัดมือสัตว์เลี้ยง (ช้าง และ กระบือ) โดยมีความเชื่อว่าจะทำให้เกิดความรักความสามัคคี เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน เฉกเช่นข้าวต้มที่มัดอยู่ด้วยกัน พิธีมัดข้อมือเรียกขวัญ เชื่อว่าจะทำให้เกิดความรัก ความสามัคคีในครอบครัว ซึ่งพิธีนี้จะทำต่อเมื่อครอบครัวอยู่พร้อมหน้าครบทุกคน เช่น ถ้าบ้านพ่อ ซึ่งเป็นบ้านใหญ่หรือบ้านหลักเป็นคนทำพิธี ลูกทุกคนต้องเข้าร่วม ขาดไม่ได้แม้แต่คนเดียว พร้อมด้วยลูกหลานสายตรง โดยในพิธีต่างๆ นั้นจะใช้ข้าวต้มมัดทั้งแบบเมตอหมื่อและเมตอควา และจะใช้ร่วมกับ “ข้าวเบ๊อะ” (ต่าพอเผาะ) เสมอ  ซึ่ง “ข้าวเบ๊อะ” เป็นอีกเมนูอาหารของชาวปกาเกอะญอที่มีชื่อเสียง นิยมทำเพื่อต้อนรับแขกผู้มาเยือน วัตถุดิบที่ใช้ในการทำมีหลายชนิดและต้องสรรหา รวมทั้งขั้นตอนวิธีการทำต้องใช้เวลาในการเคี่ยวนานกว่าที่จะเป็นข้าวเบ๊อะได้)  “เมตอ” (ข้าวต้มมัด) มี 2 แบบ…