น้ำพริกตาแดง หรือน้ำพริกต๋าแดงของคนภาคเหนือ เป็นน้ำพริกที่คู่ครัวของคนเหนือมาช้านาน มีลักษณะเหนียวข้น รสชาติ เผ็ด เค็ม นิยมกินคู่กับผักลวก จิ้นนึ่ง แคบหมู คนเหนือมักจะมีน้ำพริกติดบ้านไว้ มักจะพกไปทำไร่ทำนา เข้าป่า หรือเดินทาง เพราะสะดวก ไม่ค่อยเสียง่าย สมัยก่อน มักจะใช้ใบตองห่อ พอพกเดินทาง ใบตองก็จะแห้ง ทำให้น้ำพริกแห้งไปด้วยแต่เมื่อเราหยดน้ำ หรือน้ำจากมะกอกแล้ววคนให้เข้ากัน น้ำพริกตาแดงก็กลับมาเป็นน้ำพริกที่แสนอร่อยได้เหมือนเดิม โดยในปัจจุบันมีการดัดแปลงสูตรจนมีน้ำพริกตาแดงหลายสูตรในปัจจุบัน
คำว่า น้ำพริกตาแดง มาจากไหน “บางตำราบอกว่าน้ำพริกตาแดงมาจากการตำน้ำพริก แล้วน้ำพริกกระเด็นเข้าตา ทำให้ตาแดง” หรือ “บางตำราก็บอกว่า ชื่อน้ำพริกตาแดงมาสีน้ำพริก”
นอกจากนี้ นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหิดลได้ค้นพบว่าน้ำพริกตาแดงมีสารต้านอนุมูลอิสระมากมายซึ่งช่วยลดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคร้ายแรงอย่างมะเร็ง เบาหวาน โรคหัวใจ และความดันโลหิต
ที่มา : หนังสือพิมพ์มติชน
น้ำพริกตาแดงเป็นส่วนหนึ่งของอาหารไทยที่มีความนิยมและถูกบริโภคอย่างกว้างขวาง นายเอกราช เกตวัลห์ นักวิชาการประจำสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดลได้ระบุว่าสมุนไพรและเครื่องเทศในน้ำพริกตาแดงมีสารสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคร้าย จากการทดลองทางห้องปฏิบัติการพบว่าน้ำพริกตาแดงมีสารเบต้าแคโรทีนและลูทีนซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ทำให้ลดความเสี่ยงของโรคมะเร็ง นอกจากนี้ การทดสอบฤทธิ์ต้านการอักเสบในร่างกายของหนูทดลองก็พบว่าน้ำพริกตาแดงช่วยลดอาการอักเสบจากการได้รับควันบุหรี่ ผลวิจัยนี้เสนอให้รู้ว่าการบริโภคน้ำพริกตาแดงเป็นประจำอาจช่วยลดความเสี่ยงของการเป็นโรคต่าง ๆ ที่เกิดจากสารอนุมูลอิสระได้
