ศิลปะการแสดงล้านนาไม่ได้มีคุณค่าเพียงความอ่อนช้อยของท่วงท่า ความไพเราะของเสียงดนตรี หรือความงดงามของการแสดงเท่านั้น หากยังแฝงไว้ด้วยความเชื่อ ความเคารพต่อครูบาอาจารย์ และแบบแผนพิธีกรรมที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ โดยเฉพาะ “พิธีไหว้ครู” ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างผู้เรียน ศิลปวิทยา และครูผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้ นายอาทิตย์ วงศ์สว่าง ชาวบ้านหนองไคร้ ตำบลหนองจ๊อม อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ เป็นผู้มีภูมิปัญญาด้านพิธีกรรมไหว้ครูและศิลปะการแสดงล้านนา ผู้สั่งสมความรู้ทั้งด้านศิลปะการแสดง ดนตรีพื้นเมือง อักษรล้านนา และพิธีกรรมทางศาสนา จนสามารถนำองค์ความรู้เหล่านี้มาประกอบพิธีและถ่ายทอดคุณค่าของศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นได้ ...

พิธีกรรมในชุมชนไม่ได้เกิดขึ้นอย่างราบรื่นด้วยลำดับขั้นตอนเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องอาศัยบุคคลที่เข้าใจทั้งธรรมเนียม ประเพณี บุคคลที่เกี่ยวข้อง และจังหวะของพิธี เพื่อเชื่อมทุกส่วนให้ดำเนินไปอย่างถูกต้องและเหมาะสม นายสมาน มั่นคง ชาวบ้านโป่ง ตำบลหนองจ๊อม อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ เป็นผู้มีภูมิปัญญาด้าน พิธีกร พิธีการทางศาสนาและวัฒนธรรม ซึ่งสั่งสมความรู้จากการศึกษา เรียนรู้ และปฏิบัติงานจริง จนสามารถทำหน้าที่ดำเนินพิธีกรรมต่าง ๆ ของชุมชนได้หลากหลาย ภูมิปัญญาของนายสมานจึงไม่ได้อยู่เพียงการ “พูดบนเวที” ...

ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตและอาหารในยุคปัจจุบัน ยังมีภูมิปัญญาด้านอาหารที่ได้รับการสืบทอดอยู่ในครอบครัวและชุมชน หนึ่งในนั้นคือ นางบัวบาน พรหมวงศ์ แห่งบ้านต้นจันทน์ ตำบลหนองจ๊อม อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ผู้สืบทอดภูมิปัญญาการทำขนมพื้นเมืองจากบรรพบุรุษ และยังคงรักษารสชาติและกรรมวิธีแบบดั้งเดิมไว้จนถึงปัจจุบัน ภูมิปัญญาขนมพื้นเมืองที่สืบทอดถึง 3 รุ่น นางบัวบาน พรหมวงศ์ เป็นผู้มีภูมิปัญญาด้านการทำขนมพื้นเมือง มีประสบการณ์ในการทำขนมมายาวนานกว่า 30 ปี โดยองค์ความรู้ที่ใช้นั้นเป็นสูตรเฉพาะของครอบครัวซึ่งสืบทอดต่อกันมาจากบรรพบุรุษ และนางบัวบานนับเป็นผู้สืบทอด รุ่นที่ ...

ในโลกของงานหัตถศิลป์ไทย มีศิลปินหลายท่านที่ทุ่มเทชีวิตเพื่อสืบสานและต่อยอดมรดกทางวัฒนธรรม หนึ่งในนั้นคือ คุณธีร์ธวัช แก้วอุด ช่างฝีมือผู้เชี่ยวชาญด้านการตอกลายหลูบเงิน ศิลปะการตกแต่งอาวุธโบราณที่กำลังจะเลือนหายไปตามกาลเวลา จุดเริ่มต้นของความหลงใหล ธีร์ธวัช เริ่มต้นเส้นทางในวงการศิลปะการช่างด้วยความสนใจในการตีมีด แม้จะถูกปฏิเสธจากช่างในหมู่บ้าน แต่ด้วยความมุ่งมั่น เขาได้เดินทางไปเรียนรู้วิชาจากช่างในจังหวัดน่าน ใช้เวลากว่าสองปีในการฝึกฝนทักษะการตีมีด ขึ้นทรง และชุบมีด ความสนใจในดนตรีพื้นบ้านนำพาเขาเข้าสู่รั้ววิทยาลัยนาฏศิลปเชียงใหม่ ที่นี่เองที่เขาได้พบกับรุ่นพี่ผู้เชี่ยวชาญด้านดาบโบราณและงานเครื่องเงิน จุดนี้เองที่จุดประกายให้เขาหันมาสนใจงานศาสตราภรณ์อย่างจริงจัง จุดเริ่มต้นของความหลงใหล ธีร์ธวัช เริ่มต้นเส้นทางในวงการศิลปะการช่างด้วยความสนใจในการตีมีด แม้จะถูกปฏิเสธจากช่างในหมู่บ้าน ...

ในยุคที่เทคโนโลยีและวัฒนธรรมสมัยใหม่กำลังครอบงำสังคมไทย ยังมีปราชญ์ชาวบ้านที่ยืนหยัดรักษาและถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นอันล้ำค่า หนึ่งในนั้นคือ นายวีระ อินทรา ชาวบ้านสันป่าสัก อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ผู้เชี่ยวชาญด้านการทำเครื่องดนตรีพื้นเมืองและของเล่นพื้นบ้านล้านนา มรดกทางวัฒนธรรมที่มีชีวิต คุณวีระได้สร้างสรรค์ผลงานที่เป็นตัวแทนของวัฒนธรรมล้านนาอย่างแท้จริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเครื่องดนตรีพื้นเมืองที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ได้แก่: 1. สะล้อน้อย และสะล้อหลวง: เครื่องสายที่มีเสียงไพเราะ เป็นหัวใจของดนตรีล้านนา2. ซึงเล็ก และซึงใหญ่: พิณพื้นบ้านที่มีเสียงกังวานชวนฟัง นอกจากนี้ คุณวีระยังสืบสานภูมิปัญญาการทำของเล่นพื้นบ้านจากวัสดุธรรมชาติ ...

ในยุคที่วัฒนธรรมสมัยใหม่กำลังครอบงำสังคมไทย ยังมีบุคคลที่ทุ่มเทชีวิตเพื่อรักษามรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของบรรพบุรุษ หนึ่งในนั้นคือ นายสุภชีพ พูลเจริญชัย ศิลปินพื้นบ้านผู้สืบทอดและเผยแพร่ดนตรีล้านนาให้คงอยู่คู่แผ่นดินไทย ความเชี่ยวชาญที่หลากหลาย ครูสุภชีพไม่เพียงแต่เป็นนักดนตรีพื้นเมืองที่มีฝีมือเท่านั้น แต่ยังเป็นช่างฝีมือผู้ชำนาญในการสร้างเครื่องดนตรีและงานหัตถกรรมพื้นบ้านอีกด้วย ความสามารถของท่านครอบคลุมตั้งแต่: 1. การเล่นดนตรีพื้นเมือง เช่น สะล้อ ซึง และกลองโปงโปง2. การทำเครื่องดนตรีพื้นเมือง โดยเฉพาะสะล้อและซึง3. งานจักสานแบบล้านนา เช่น กวย ซาหวด ไซ ...

ในยุคที่โลกหมุนไปด้วยความเร็วแห่งดิจิทัล มีงานศิลปะโบราณชิ้นหนึ่งที่กำลังต่อสู้กับกาลเวลา นั่นคือ “ปราสาทเผาศพล้านนา” สถาปัตยกรรมชั่วคราวที่สร้างขึ้นเพื่อส่งดวงวิญญาณสู่สรวงสวรรค์ แต่ใครจะรู้ว่า ศิลปะแห่งการอำลานี้กำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายที่อาจทำให้มันสูญหายไปตลอดกาล ปราสาทเผาศพ: พาเหรดแห่งชีวิตและความตาย ลองนึกภาพงานศพที่มีปราสาทสูงตระหง่านแทนที่จะเป็นเพียงโลงศพธรรมดา นี่คือภาพที่เกิดขึ้นในงานศพของชาวล้านนา ปราสาทเผาศพไม่ใช่แค่โครงสร้างไม้ธรรมดา แต่เป็นงานศิลปะชั้นสูงที่ผสมผสานความเชื่อ ศิลปะ และการอุทิศตนเข้าด้วยกัน นายปิยะพงษ์ สำริ ศิลปินผู้สร้างปราสาทศพมากว่า 30 ปี เล่าว่า “การสร้างปราสาทศพเหมือนการสร้างบ้านหลังสุดท้ายให้ผู้ตาย เราต้องใส่ใจทุกรายละเอียด ...

ในโลกของศิลปะพื้นถิ่นไทย มีชื่อหนึ่งที่โดดเด่นในวงการจิตรกรรมฝาผนัง นั่นคือ นายเอนก สันทราย ศิลปินผู้สร้างสรรค์ผลงานอันงดงามมาอย่างยาวนานกว่า 25 ปี จากบ้านเกิดในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ สู่การเป็นผู้สืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของชาติ จากวัดสู่วัด: เส้นทางของจิตรกร นายเอนกได้สร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมฝาผนังไว้ในวัดต่างๆ มากมาย โดยเฉพาะในเขตอำเภอสันทราย ไม่ว่าจะเป็นวัดทาเกวียน วัดทุ่งป่าเก็ด วัดหนองอุโบสถ และอีกหลายวัด รวมถึงสถานที่สำคัญอย่างมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ผลงานของเขาไม่เพียงแต่สวยงาม แต่ยังเป็นการบันทึกประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมล้านนาไว้บนฝาผนัง ...

ในยุคที่ศิลปะร่วมสมัยกำลังเฟื่องฟู การอนุรักษ์และสืบสานศิลปะดั้งเดิมกลับทวีความสำคัญมากขึ้น หนึ่งในตัวอย่างที่โดดเด่นของการรักษามรดกทางวัฒนธรรมนี้คือ งานจิตรกรรมฝาผนังล้านนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลงานของนายเรืองศักดิ์ บุญมา ศิลปินชาวเชียงใหม่ผู้มีประสบการณ์กว่า 36 ปีในวงการ ความสำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม จิตรกรรมฝาผนังไม่เพียงแต่เป็นงานศิลปะ แต่ยังเป็นบันทึกทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่มีชีวิต ผลงานของเรืองศักดิ์สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อ ประเพณี และวิถีชีวิตของชาวล้านนาได้อย่างลึกซึ้ง การวาดภาพพุทธประวัติ 35 ตอน เรื่องราวของพระเวสสันดร และภาพประเพณีพื้นบ้าน ไม่เพียงแต่สวยงาม แต่ยังทำหน้าที่ในการถ่ายทอดความรู้และคุณค่าทางวัฒนธรรมสู่คนรุ่นหลัง เทคนิคและกระบวนการสร้างสรรค์ ...

ในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การรักษาไว้ซึ่งภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง หนึ่งในผู้ทรงภูมิปัญญาล้านนาที่น่าสนใจคือ แม่ครูศรีแก้ว ศรีรินทร์ วัย 93 ปี จากจังหวัดเชียงใหม่ ท่านเป็นผู้สืบทอดและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมล้านนาที่มีคุณค่ามากมาย ภูมิปัญญาด้านพิธีกรรม แม่ครูศรีแก้วมีความเชี่ยวชาญในการจัดเครื่องพลีกรรมแบบล้านนา ซึ่งรวมถึง: 1. การจัดดาครัวสืบชะตา2. การจัดดาครัวบูชาขัน 53. การจัดดาครัวขึ้นท้าวทั้งสี่4. การจัดดาสะตวง5. การจัดดาครัวสงเคราะห์ นอกจากนี้ ท่านยังมีความสามารถในการทำสวยดอก ตัดช่อ ...